Kuşlarda memelilerdeki gibi XX(dişi) ve XY(erkek) kromozomları yerine ZZ(erkek) ve ZW(dişi) kromozomları bulunur. Gördüğünüz gibi kuşlarda homomorfik olan cinsiyet memelilerin tersine erkektir. Biz kafamızı karıştırmaması için yine X ve Y kullanalım ve bir örnek üzerinden anlamaya çalışalım.
XX erkek, XY dişi kuşumuz olsun, ikisinin de normal gri olduğunu varsayalım. Çarprazlamayı yaptığımızda,
XX, XY, XX, XY
Bu demektir ki erkek ve dişi yavruların yüzde yüzü normal gri mutasyonuna sahip olacaktır.
Peki bu denkleme Pearl mutasyonunu eklersek nasıl olurdu? Erkeğin pearl taşıyıcı, dişinin normal gri olduğunu varsayalım. Pearl mutasyonu X kromozomu üzerinde taşınan dominant griye çekinik bir mutasyondur. Bu sebepler dişiler asla pearl taşıyıcı olamazlar. Bir adet X’e sahip oldukları için ya bu mutasyonu görsel olarak gösterirler ya da gene sahip değillerdir. Aynı şey diğer cinsiyete bağlı mutasyonlar(lutino, yellowface, cinnamon) için de geçerlidir. P ile göstereceğiz. Çarprazlama şu şekilde olur:
XXP erkek XY dişi
XX XY XPX XPY
Yani yavruların;
25% Dominant gri erkek
25% Dominant gri dişi
25% Pearl taşıyıcı erkek
25% Pearl dişi
Peki erkek normal gri, dişimiz pearl olsa nasıl olacaktı?
XX erkek XPY dişi
XXP XY XXP XY
dişilerin %100’ü normal gri olurken erkeklerin %100’ü pearl taşıyıcı olacaklardı
Mesela lutino erkek bir yavru istiyoruz diyelim. Anne lutino, baba normal gri bir kuştan bunu elde edebilir miyiz? L ile gösterelim.
XX erkek XLY dişi
XXL XY XXL XY
erkeklerin hepsi normal gri görüntülü lutino taşıyıcılar oldular. Dişilerse dominant gri görüntüsüne sahipler.
Peki erkek lutino taşıyıcı, dişi normal gri olursa(anlamadığınız kısmı burada daha net inceleyeceğiz)
XXL erkek XY dişi
XX XY XLX XLY
erkeklerin yarısı dominant gri, diğer yarısı lutino taşıyıcı.
dişilerin yarısı dominant gri, diğer yarısı lutino
Yani bu çarprazlama sonucu çıkan bütün lutino yavrular dişidir.
Peki buradaki lutino taşıyıcı erkeği tekrar lutino bir dişiyle eşlersek?
XXL erkek XLY dişi
XXL XY XLXL XLY
Erkeklerin %50’si gri, %50’si lutino oldu. Gri erkek yavruların hepsi Lutino taşıyıcı oldular.
Dişilerin %50’si gri, %50’si lutino oldu.
Yani sonuç olarak lutino erkek sultan papağanı yavrular alabilmek için annenin lutino(XLY), babanın da ya görsel lutino(XLXL) ya da lutino taşıyıcı(XXL) genine sahip olması gerekir. Umarım anlatabilmişimdir

. Sorunuz olursa yine sorabilirsiniz