Sabah gömmüştük çıkarayım mı? Buzlukta mı saklayayım?
O süreci maalesef bilmiyorum. Kuşlarda biyolojik bozulma süresi aşağı yukarı 1 gün içerisinde başlar diye tahmin ediyorum. Ayrıca buzlukta saklamayın mümkünse buzdolabı. Nekropsi için alacaklarsa da zaten bu süreçte sizin önceden gömdüğünüzü belirtmeniz gerekecek; çünkü bu detaylar önemli detaylar.
Bu süreci bir veteriner hekime danışırsanız veya bir üniversitenin patoloji bölümünden (genelde veterinerlik fakültelerinde laboratuvardır) bilgi alırsanız, size saklama süreci ve nekropsi hakkında detaylıca bilgi verirler.
Şu an için tek bildiğim, bedenin mümkün olduğunca dış etmenlerden korunması. Örneğin toprak ile temasının en aza, hatta mümkünse hiçbir şekilde olmaması gibi. Ayrıca biyolojik bozulmayı en aza indirmek için soğuk bir ortamda bekletilmesi lazım. 4°C yüksek ihtimalle idealdir.
Bazen siz kendiniz üniversitelerin patoloji bölümlerine nekropsi için canlınızı götürebiliyorsunuz. Fakat bu nekropsi her ne kadar delil niteliği taşısa da, yetkili kurumca (mahkemece) izinler doğrultusunda yapılmadığı için karşı tarafın bu duruma itirazı yine vardır.
Yine de durumunuzu şöyle özetleyeyim. Şu an kuşunuz maalesef gün geçtikçe biyolojik bozulmaya uğruyor ve gün geçtikçe elinizdeki veterinerin yapmış olacağı olası hataların gün yüzüne çıkma ihtimali azalıyor.
Sizin elinizde iki imkân var. Ya bir patoloji bölümünden nekropsi talep edecek ve bu talep doğrultusunda çıkan belgeleri mahkemeye delil olarak sunacak, ya da bedeni soğuk bir ortamda bekletecek ve CİMER'den karar çıkmasını bekleyeceksiniz. CİMER notunda ise nekropsi için kuşu beklettiğinizi ve kesinlikle nekropsi istediğinizi yazmanız gerekecek. Süreç böyle devam eder gider ama kesin nekropsi yapılır diye de bir durum yok.
Aslında seçim biraz sizin ama benim görüşüm şöyle. Biyolojik bozulma süresi ölümden hemen sonra başlar ve duruma göre yıllar alır. Fakat nekropsi için ölümden hemen sonra yapılması gereklidir. Bu süre zarfında ölümün üstünden yaklaşık 12 saat geçti ve hâlâ bedende ciddi derecede bozulma yok.
Bana kalırsa siz kendiniz güvenilir bir üniversiteye gidip nekropsi talep ederseniz ve üniversiteden yazılı kaynak ve belge alır, yani elinizde resmî nekropsi raporunu mahkemeye sunarsanız sizin açınızdan daha iyi olur. Çünkü CİMER'e şikâyet sürecinde zaten günler sonra cevap gelecek ve bu süreçte gitgide beden incelenemez hâle gelecek. Ardından da nekropsi yapılamayacak.
Fakat en azından elinizde resmiyette kaydedilmiş bir nekropsi raporu varsa ve bu rapor patoloji bölümünce, yani uzman kişilerce yapılmışsa, mahkemeye sunulduğunda itiraz edilse de bir delil niteliği taşıyacaktır.
İtiraza karşı savunmanızda şunu diyebilirsiniz:
"Kuşum öldükten sonra şikâyete karar verdim ve bedenin bozulma sürecini araştırdım. Nekropsi için gereken süre zarfı çok dardı ve benim de kuşumu ideal şartlarda tutacak pek imkânım yoktu. Ben de kuşumu resmî olarak belgeli bir şekilde X Üniversitesinde patoloji bölümünde nekropsisini yaptırdım ve bu belgeleri sizlere sundum. Amacım kuşumun bozulmadan bir an önce incelenmesiydi."
Hatta bu süreçte CİMER'e yazdığınız yazının sonuçlanma süresini de hesaba ekleyebilirsiniz. Örneğin cevap 6 gün sonra geldi ve benim 6 gün kuşu bekletecek imkânım yoktu vs. gibi. Çünkü şu an her beklenen gün bir zarar.
Şimdilik çevrenizdeki üniversitelerin patoloji bölümlerini araştırın ve bulun. Ardından arayıp durumu açıklayın ve nekropsi için başvuracağınızı, bu raporun mahkemece kullanılacağını bildirin. Muhtemelen bir üniversite kabul eder.
Ardından kuşunuzu mümkün olduğunca düzgün şekilde bölüme teslim edip belgeyi bekleyin. Belge çıkınca da alıp bunu delil olarak sunun. Fakat baştan uyarayım, mahkemede bu belge kesinlikle delil niteliği olacak fakat mahkeme kabul eder etmez onu bilemem. Yine de belki mahkeme uzmanlarını gönderip nekropsi yapan hekimlerle de konuşulmasını isteyebilir.
Şimdilik siz patoloji bölümlerini tek tek arayıp nekropsi yapıp yapamayacaklarını sorun ve bulduğunuz bir yere yaptırın. Kuşu bu süreçte de çıkartıp 4 derecede tutun. Ardından bulduğunuz hekim veya bölüme nekropsiyi yapması için götürün.
Bana göre en mantıklı yöntem bu olur. Yine de her hâlükârda kuşu çıkartıp bekletmek iyi olur; çünkü ne olacağı belli değil.
